Het Haags Stadmakersfestival vond plaats op vrijdag 21 november 2025 in Amare. Op deze pagina lees je uitkomsten van de sessies.
Den Haag draagt de titel ‘Stad van Vrede en Recht’, toch laat de segregatiemonitor zien dat er op dit vlak nog veel te winnen is. In deze sessie deelde Gerrit Jan de ambitie om binnen tien jaar een stad te realiseren waar inwoners ervaren dat ze eerlijke en gelijke kansen hebben, geïnspireerd door de Donut Economie.
Deze sessie draaide om de vraag: ‘wie helpt jou écht in een noodsituatie?’ Want hoewel de overheid ons voorbereidt op rampen, blijkt uit incidenten zoals de explosie aan de Tarwekamp dat directe steun vaak komt van buren en lokale netwerken. De weerbaarheid van gemeenschappen stond daarom centraal.
Alles over het uitdaagrecht
Deze sessie ging over het uitdaagrecht: de mogelijkheid voor inwoners en maatschappelijke initiatieven om gemeentelijke taken over te nemen wanneer zij denken dit beter, slimmer of dichter bij de wijk te kunnen organiseren.
Maakt AI van jou een betere stadmaker?
De sessie verkende hoe kunstmatige intelligentie (AI) kan bijdragen aan een inclusieve, verbonden en toegankelijke samenleving. AI maakt informatie toegankelijker, kan samenwerking versterken en mensen zelfstandiger maken. Tegelijkertijd kan het een bedreiging vormen wanneer kennis achterblijft of wanneer de technologie in handen komt van slechts enkele partijen.
Deze sessie liet zien hoe storytelling een krachtig middel is om verandering in gang te zetten.
Aan de hand van een eenvoudige formule ‘probleem definiëren → oplossing bieden → oproepen tot actie’ werd duidelijk gemaakt hoe organisaties verhalen kunnen gebruiken om hun doelstellingen te formuleren, te communiceren en daadwerkelijk te realiseren. Veel organisaties vergeten één of meerdere van deze stappen, waardoor hun boodschap minder overtuigend overkomt.
Meer dan 60 bezoekers aan het festival kwamen luisteren en meedenken over de ideeën van jonge stadmakers. Het resultaat: een energieke en bruisende sessie met interessante pitches.
Deze sessie verkende hoe ambtenaren en stadmakers beter kunnen samenwerken. Ambtenaren zijn immers óók stadmakers: ze willen het beste voor de stad, maar weten niet altijd hoeveel betrokkenheid gewenst is. Want wanneer helpt de gemeente een initiatief vooruit, en wanneer staat zij juist in de weg? Tijdens de sessie deelden initiatiefnemers en ambtenaren ervaringen over overheidsparticipatie.
Naar een Stadmakersfonds voor iedereen
De financiering van (kleinschalige) initiatieven, is een worsteling voor veel van deze initiatieven/organisaties. Er is een grote hoeveelheid loketten en er is ook onbekendheid daarover. Een oplossing zou kunnen liggen in het starten van een Haags Stadmakersfonds. Hiermee zou één loket kunnen worden gecreëerd voor de stadmakers. De financiering kan uit diverse bronnen komen.
De sessie liet de verbindende kracht van samen eten in Den Haag zien aan de hand van voorbeelden zoals de Participatiekeuken, Kinderkeuken, buurtkeukens, de tuinen van Mariahoeve en de initiatieven van Ons Eten. Deze plekken laten zien hoe gezamenlijk voedsel verbouwen, koken en eten sociale grenzen doorbreekt, buurtbewoners samenbrengt en kansen laat zien dat een gezonder, socialer en duurzamer voedselsysteem mogelijk is.
Deze sessie stond in het teken van de vraag: Hoe word je als ambtenaar stadmaker? en andersom? Met een gemengde groep van ambtenaren, initiatiefnemers en onderwijsinstellingen werd onderzocht welke houding, vaardigheden en structuren nodig zijn om elkaar beter te begrijpen.
Hoe muziek kan bijdragen aan een krachtiger, socialer en meer verbonden Den Haag? Was de vraag die tijdens deze sessie centraal stond. Het Residentie Orkest liet zien hoe zij verschillende doelgroepen bereiken door de wijken in te gaan en nieuwe samenwerkingen aan te gaan. Met 88 bijeenkomsten en ruim 800 bereikte bewoners speelt het orkest een actieve rol in de stad. Nieuwe vormen, zoals muziek gecombineerd met sprookjes uit diverse culturen, zorgen voor een breder en inclusiever publiek.
Deze sessie, geleid door de nieuwe nachtburgemeester Lotte Ottevanger, onderzocht hoe Den Haag een bruisende en toegankelijke stad kan worden voor iedereen. Initiatiefnemers deelden ervaringen over hotspots en gemeenschappen, verkenden tekortkomingen in inclusiviteit en de beschikbaarheid van locaties. Het doel van de sessie was om gezamenlijk nieuwe plekken en concepten te bedenken die een breder publiek aantrekken en de stad levendiger maken.
Deze sessie introduceerde de ‘Just Design Toolbox’, een hulpmiddel om ontwerpkeuzes eerlijker en bewuster te maken. De toolbox werkt met drie lenzen van rechtvaardigheid (verdeling, proces en erkenning) en helpt stadmakers, ontwerpers, gemeente en bewoners om waarden centraal te stellen in gebiedsontwikkeling. Voorbeelden zoals de Just City Index en het Wheel of Power & Privilege laten zien hoe je gemiste groepen en scheve verdelingen inzichtelijk maakt.
Deze sessie stond in het teken van de kennismaking met het nieuwe team Stadsadviseurs en het bespreken van hun eerste advies over duurzaamheid. Het team Stadsadviseurs is een onafhankelijk adviescollege van de gemeente Den Haag dat bestaat uit specialisten die de gemeente adviseren over complexe stedelijke vraagstukken.
Deze stadswandeling richtte zich op de veiligheidsbeleving van vooral vrouwen en queerpersonen in de Haagse openbare ruimte. Tijdens een route langs het Spui, de Amsterdamse Veerkade, de Wagenstraat en de Paviljoensgracht bespraken deelnemers hoe zij verschillende plekken ervaren en welke ruimtelijke of sociale factoren hun gevoel van veiligheid beïnvloeden.
Deze wandeling liet deelnemers ervaren hoe waardevol de ervaringskennis van bewoners is bij het ontwerpen en ontwikkelen van de stad. In de Rivierenbuurt gingen deelnemers met gespreksstarters in gesprek met bewoners om te ontdekken wat er écht speelt in de wijk, waar behoefte aan is en welke inzichten kunnen worden meegenomen in stedelijke projecten.
Deze wandeling bood deelnemers een introductie in citizen science door het uitvoeren van metingen van fijnstof en geluidsniveaus op verschillende plekken in de stad. Tijdens de route werd zowel gekeken naar decibels als naar de beleving van geluiden (soundscape). Deelnemers noteerden piekgeluiden, achtergrondgeluiden en opvallende ervaringen.
Tijdens deze wandeling kregen deelnemers inzicht in hoe mensen met een visuele beperking de stad ervaren. Gespreksleiders Iris Erkelens en Kimberly Brinkhuis vertelden hoe belangrijk het is om informatie toegankelijk aan te bieden, bijvoorbeeld in musea, en vooral aan te sluiten bij individuele behoeften. Daarna ervaarden deelnemers zelf verschillende vormen van slechtziendheid door een speciale bril en geleidestok te gebruiken tijdens een route door de stad.
Een wandeling langs zichtbare én onzichtbare drempels, geïnspireerd door de verhalen van Saida en haar zoon met een meervoudige beperking. Deelnemers ervaarden de stad vanuit een rolstoel en met een prikkel-simulatiebril, waardoor toegankelijkheid, veiligheid en bejegening letterlijk voelbaar werden.